Typische mkb-besteller; Goliath Dreirad

Ook in Nederland aardig populair, de Goliath Dreirad

Ook in Nederland aardig populair, de Goliath Dreirad

Oudere Nederlanders en autoliefhebbers zullen ze zich nog wel kunnen herinneren. De driewielige bestelauto’s van Tempo en Goliath, die na de tweede wereldoorlog al heel snel leverbaar bleken en ook in ons land gretig aftrek vonden. Ze waren simpel van constructie, degelijk en ook gemakkelijk te besturen door mensen met weinig of geen auto-ervaring. Goliath, dochteronderneming van het indertijd befaamde Bordward-concern, bouwde al driewielige voertuigen sinds de jaren twintig van de vorige eeuw.

Open laadbakken, dichte, harde kappen en soft covers, eigenlijk kon alles bij Goliath

Open laadbakken, dichte, harde kappen en soft covers, eigenlijk kon alles bij Goliath

Na de oorlog werd de constructie sterk veranderd en koos Goliath in tegenstelling tot grote concurrent Tempo, voor achterwielaandrijving voor haar kleine bestellers. De wagentjes kregen een kleine tweetaktmotor die tussen de stoelen in de cabine werd gemonteerd en in eerste instantie 12 pk leverde, later werd dat telkens een paardje meer.

Blijft een raar gezicht, dat ene (gestuurde) voorwiel....

Blijft een raar gezicht, dat ene (gestuurde) voorwiel....

De bestellers waren in staat om 450-600 kilo lading mee te nemen en dat was voor de meeste kleine winkeliers en ondernemers in het zichzelf weer oprichtende Duitsland, maar ook bij ons in Nederland, meer dan voldoende om in een soort comfort producten en diensten te leveren. Je zat droog in de cabine en al snel kon ook de ‘knecht’ met de wagen op stap. Daarbij was het wel van belang om niet al te snel door de bochten te ‘racen’ want de constructie was wel zodanig simpel dat omslaan geen zeldzaamheid was. Ook de degelijkheid werd vaak op de proef gesteld als weer eens een laadbak te zwaar beladen bleek. Gebroken dragers van het chassis waren dan geen uitzondering en de toenmalige handelaren hadden deze reservedelen dan ook ruimhartig op voorraad liggen. Vele duizenden van deze pruttelende karretjes bevolkten de wegen. Heel knap was het feit dat er wel dertig verschillende opbouwen voor de driewielers bestonden, waardoor bijna elke bedrijfssoort kon worden bediend. In de jaren vijftig werd de driewieler enorm opgewaardeerd om daarmee het armeluisimago van de karretjes iets weg te nemen. De nieuwe vormgeving was veel eleganter en oogde ook volwassener, terwijl de prestaties er flink op vooruit gingen. Men bleef wel trouw aan de pruttelende tweetaktmotoren, maar dat was in die jaren wel bij meer fabrikanten te vinden. Die motoren waren relatief krachtig en ook betrouwbaar en dan nam je een wolkje blauwe rook en wat stank op de koop toe. Toch was het aan het einde van de jaren vijftig wel duidelijk dat de driewielers hun beste tijden hadden gehad. De concurrentie, vooral van de kant van de zeer geliefde Volkswagen-besteller, was heftig en ondernemers kregen een steeds beter inkomen. In 1961 was het over en uit en staakte Goliath de productie van deze wagens die het merk na de oorlog weer stevig op de kaart hadden gezet. Men bouwde verder aan een lijn vierwielers als de Express en de indertijd redelijk populaire 1100-serie personenwagens. Gelukkig zijn er nog wel wat van die indertijd populaire driewielers bewaard gebleven en kom je ze bij historische autotreffens ook nog wel eens tegen.

Gekocht in Haarlem voor € 1,11 per stuk, twee miniatuur Goliaths..

Gekocht in Haarlem voor € 1,11 per stuk, twee miniatuur Goliaths..

Ik kwam zelf op het idee van dit blog door twee leuke modellen die ik ooit in Haarlem vond in een poppenwinkel. Het gaat om de eerste versies van de driewieler in de kleuren van twee naoorlogse bierbrouwers en gefabriceerd door een bedrijf dat de fraaie naam Hummer hanteert. De schaal is 1:43 en de detaillering heel redelijk. Omdat de poppenwinkel de poorten definitief zou sluiten werden deze driewielers (en nog een hele reeks andere modellen) voor de zeer schappelijk prijs van € 1,11 per stuk aangeboden. Ik ben blij dat ik ze niet heb laten staan indertijd, want ik ben ze daarna nooit meer tegengekomen. Wie meer wil weten over bestellers uit de naoorlogse periode kan eens op zoek gaan naar het bij Heel uitgegeven boek ‘Transporter der Wirschaftswunderzeit’ (ISBN-3-89365-464-X)dat ik tien jaar geleden vond bij de Baedekker boekhandel in het Duitse Essen. Een erg interessant boekwerk, met voor wie er gevoelig voor is, zeer nostalgische plaatjes en dito verhalen.

 

 

Halverwege de jaren vijftig kreeg de Goliath een nieuw uiterlijk

Halverwege de jaren vijftig kreeg de Goliath een nieuw uiterlijk

 

    

 

 

 

Lees ook:(On)evenwichtig vervoer – Tempo Dreirad
Lees ook:Instabiel reclameobject; Tempo Dreirad in de reprise…
Lees ook:Dat imago toch; Morgan
Lees ook:Knorrend terug in de tijd; Velorex 16/350
Lees ook:Succesvol maar vergeten; de Simca 1100

11 reacties op “Typische mkb-besteller; Goliath Dreirad

  1. HANS CORNELISSE

    IK BEN VAN ’50. KAN MIJ DE GROENTEBOEREN-DRIEWIELER IN AMSTERDAM NOG HEEL GOED HERINNEREN .
    ER IS ECHTER NOG EEN VERVOLGVERHAAL .
    IN RAJASTHAN – INDIA LOPEN NOG DUIZENDEN GOLIATH DRIEWIELERS ROND .
    HETEN DAAR “GANESHA”
    FABRIEK BLIJKT DUS VERKOCHT / VERPLAATST TE ZIJN .
    PRODUKTIE DRAAIDE ZEKER NOG IN 2005 !!!

      /   Beantwoorden  / 
  2. Leo

    @Hans – Wat je schrijft klopt wel. India mocht een tijdlang in licentie en/of op eigen houtje dit soort karretjes door blijven bouwen. Zo lang ze maar niet naar het westen werden geexporteerd. Gezien de bouwkwaliteit en de gebruikte motorisering was die kans heel erg klein. Dank voor de aanvullingen…

      /   Beantwoorden  / 
  3. HANS CORNELISSE

    BEDANKT LEO .
    HEB JIJ HET WIKIPEDIA ARTIKEL GELEZEN OVER DIT ONDERWERP .
    DE OORSPRONG BLIJKT DIE VIDAL FABRIEK IN HAMBURG TE ZIJN .
    VIDAL IS VOLGENS MIJ EEN FAMILIENAAM UIT INDIA .
    ZOU DIE INDIA LINK DAN AL VANAF HET EERSTE UUR BESTAAN HEBBEN ?
    BOEIEND ALS JE BEDENKT WAT ER ALLEMAAL UIT DIE MATADOR IS VOORTGEKOMEN .

      /   Beantwoorden  / 
  4. Leo

    @Hans – Nee, ik baseer me op mijn eigen bieb voor al deze onderwerpen. Indiase autofabrikanten (..) zijn alktijd goed geweest in licentiebouw. Denk maar aan die Ambassador die daar zo populair is, zelfs na vijftig jaar. In feite een Morris Oxford uit de jaren vijftig.

      /   Beantwoorden  / 
  5. herman de pauw

    hans wat leuk van die goliahttjes ik ben 1947 en kan die auto mij heel goed herinnerre ik was rond een jaar of 12 moest ik mijn vader mee helpen met dat motertje uit mekaar halen hij had toen die tijd een aardapel handel .dat goliaht moest hard werken b.v te zaar beladen dus ik ken hem door en door.ik heb er nog twee gezien in duitsland bij meilewerke gmbh kijk maar eens op de link van meilewerke ik heb er spijd van dat wij die niet gehouden hebben gr herm

      /   Beantwoorden  / 
    1. H Korpershoek

      Ja jouw beleving doet ook de mijne herleven .Mijn vader had een besteluitvoering Ik ben ook van 1947.Het bijzondere was dat de wielen eraf liepen hetgeen wel twee keer is gebeurt .Als dat gebeurde waar ik een keer bij was kwam het wiel voorbij de auto rollen.Die keer in de sloot maar een andere keer in dordrecht ging die door een grote winkelruit.De motor heb ik ook mn voor de koppeling ook diverse keren uit elkaar zien liggen .Kortom het was een bijna volwassen auto met de drie wielen maar dat was het ook want problemen waren er absoluut wel .

        /   Beantwoorden  / 
      1. Leo

        IN die tijd maakte je wel meer kwaliteitsproblemen mee bij veel automerken en modellen. Mijn ‘pa’ zat in de auto’s en mijn toenmalige beste vriend’s vader had een groot garage en verhuurbedrijf in onze straat. Daar was men over sommige autos nooit zo te spreken. Gek genoeg neem je die informatie altijd mee in je verdere leven. Maar die driewielers waren wel een klasse apart. Het waren meer motoren met zijspan met een andere opbouw en functie, maar toch. Gemaakt in een van de oorlog terug komend land waar ongeveer alles kapot was wat voor de oorlog goed had gefunctioneerd. Dus begrijpen doen we het wel…Maar mooi verhaal! Dank voor het delen.

          /   Beantwoorden  / 
  6. sluis

    Kort na de 2e wereld kocht mijn vader die in de lompen en metaalhandel zat z,n eerste auto een goliath met open laadbak.
    hij heeft er twee gehad. maar wat waren ze sterk. Ik was toen der tijd 18 jaar ,had pas m,n rijbewijs, en heb er vele kilometers mee gereden. Met weemoed denk ik nog altijd aan mijn eerste auto.
    Lifters die langs de kant van de weg stonden durfden niet in te stappen, omdat men bang was dat `ie om zou vallen. Mijn vader had er een huif op laten bouwen met een zeil er overheen, en zo gingen wij met het hele gezin op vakantie.

      /   Beantwoorden  / 
  7. Leo

    Mooi verhaal, en zo herkenbaar ook. Dit waren echte werkpaarden die vooral middenstanders vaak heel trouw dienden….

      /   Beantwoorden  / 
  8. Marcel Blom

    In de jaren 30 was de importeur van Goliath auto’s de firma Van den Berg uit Huizen (NH). Van den Berg heeft in 1938 voor zijn twee zoons een grote trapauto gemaakt. Deze trapauto is meegegaan naar de RAI van dat jaar. De toenmalige directeur van Goliath heeft deze trapauto gezien op de RAI en heeft daar toen Fl 1500,- voor geboden, de waarde van twee Goliath bestelwagens. Van den Berg heeft toen dat bod niet aangenomen, want ‘hij had de trapauto voor zijn zoons gemaakt’ De trapauto is er nog steeds,omdat zijn zoon Cor nooit de trapauto heeft willen verkopen tot recent. Nu is de trapauto in gerestaureerde staat voor iedereen te zien in de showroom van Cabrio Care in Naarden.

      /   Beantwoorden  / 
    1. Leo

      Aardige aanvulling op het verhaal over een van de oude werkpaardjes van het mkb….

        /   Beantwoorden  / 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.